Güneşleneyim derken Çarpılmayın

 

Havaların ısınması ile birlikte güneş çarpmalarının yaşanabileceğine dikkat çeken uzmanlar vatandaşlardan dışarıya çıkarken dikkatli olmalarını istediler. 

 

Havaların ısınmasıyla birlikte uzmanlar, güneş çarpması ve sıcaklığın olumsuz etkilerine karşı önlem alınması konusunda uyarılarda bulundu. Kafein, alkol ve fazla miktarda şeker içeren içecekler sıvı kaybına yol açtığı için tüketilmemesi gerekiyor. Aşırı sıcağa maruz kalmak, sıcak çarpması, sıcak bitkinliği ve sıcak krampları gibi rahatsızlıklara yol açarak başta beyin olmak üzere hayati organlara zarar verebiliyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Hüsnü Yeşilot, yaz mevsimi ile birlikte sıcaklık ve nem artışı yaşandığını, buna bağlı olarak vücut ısısının arttığını ve metabolizmanın bu duruma uyum sağlamakta zorlandığını söyledi. Vücudun normalde terleme ile ısısını dengede tutmaya çalıştığını ifade eden Dr. Yeşilot, yüksek sıcaklıkta ise terleyerek beden ısısının dengede tutulamayacağını kaydetti. Yeşilot, şunları söyledi: “Özellikle yaşlılar, bebekler ve kronik hastalığı olanlarda terleme mekanizması ile vücut ısısının dengede tutulması her zaman mümkün olmayabilir. Yine ortamdaki nem oranı yüksekse terleme suretiyle vücut ısısı yeterli düzeyde düşmeyebilir. Yükselen vücut ısısı beyin ve diğer hayati organlarda hasara yol açabilir.” Dışarıda bulunulduğunda açık renkli, hafif, bol ve sıkı dokunmuş kumaşlardan yapı- lan giysiler tercih edilmesi; geniş kenarlı ve hava delikleri olan şapka giyilmesi ve güneşin zararlı ışınlarından koruyan güneş gözlüğü kullanılması tavsiye ediliyor. Spor için nispeten sabah ve akşam saatlerinin tercih edilmesi, fiziki aktivitede oluşan su kaybının mutlaka giderilmesi gerekiyor. Su içmek esas olmakla beraber, su dışında süt, ayran ve meyve suyu vücudun ihtiyacını karşılıyor. Kafein, alkol ve fazla miktarda şeker içeren içecekler vücutta sıvı kaybına yol açtığı için tüketilmemesi gerekiyor. Sıcak çarpmasına karşı hangi önlemler alınmalı?

Güneş veya sıcak çarpması

Acil olarak tedavi edilmezse kalıcı hasara veya ölüme neden olabilir. İlkyardımda; kişi hemen serin ve hava akımı olan bir yere alınmalı, sıkı giysileri gevşetilmeli, soğuk su veya vantilatör, klima gibi soğutucularla soğutulmaya çalışılmalı, kesinlikle içmesi için sıvı verilmemeli ve en yakın sağlık kuruluşuna götürülmelidir.

Sıcak Bitkinliği

Uzun süre aşırı sıcağa maruz kalma ve yeterli miktarda sıvı almamaya bağlı su ve mineral kaybıyla meydana gelir. Güneş çarpmasının daha hafif şekli olup hayati tehlike yoktur. İlkyardımda; serin bir yerde istirahate alınan hastanın giysileri gevşetilir, sırt üstü yatırılarak bacakları yükseltilir. Islak havlu veya bezle serinletilmeye çalışılır. Bol miktarda sıvı verilir.

Sıcak Krampları

Genellikle karın, bacak ve kol kaslarının fiziksel aktivite sırasında ağrılı spazmlarıyla meydana gelir. Sıcak krampları için tıbbi tedaviye gerek yoktur; kişinin yaptığı aktivite durdurulmalı, sakin ve serin bir yerde oturtulmalıdır.

Güneş Yanıkları

Uzun süreli güneş ışığına maruz kalmakla meydana gelir. Eğer etkilenen kişide ateş, su toplanması ve şiddetli ağrı varsa veya 1 yaşından küçükse en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Sıcaklarda karpuz ve salatadan vazgeçmeyin

Yaz sıcaklarının olumsuz etkilerinden korunabilmek için enerji ve vitamin deposu olan karpuz, üzüm ve şeftali gibi yaz meyvelerinden bol bol tüketilmesi gerekiyor. Aşırı sıcakların etkisiyle vücutta fazla su kaybı meydana gelmesi sonucu bayılma hissi, bulantı, baş dönmesi gibi sağlık problemlerinin baş gösterebileceğini ifade eden uzmanlar, artan sıvı kaybını önlemenin en kolay yolunun su içmek olduğunu, bu nedenle günde en az 2-2,5 litre su tüketilmesine özen gösterilmesi gerektiğini belirtiyor. Yaz sıcaklarından korunabilmek için enerji ve vitamin deposu olan karpuz, üzüm, çilek, kiraz ve şeftali gibi yaz meyvelerinin bol bol tüketilmesi gerekiyor.

Bolca karpuz tüketİn

Yüzde 90’ı su olan karpuz, tüketildiğinde tokluk hissi verir. İyi bir lif kaynağı olduğu için de bağırsak hareketlerini düzenler. Karpuz, sıvı kaybını önlemesinin yanı sıra vücuda vitamin ve mineral desteği de sağlar. Ara ve ana öğünlerinizde salatalık, domates, marul gibi sebzelerin bulunduğu salata türü hafif yiyecekler ve tatlı olarak da kalsiyum açısından zengin taze sıkılmış meyve suyu, süt ve dondurma gibi gıdaları tercih edin. Bu gıdalardaki kalsiyum da kalbin düzenli olarak atmasını sağlar.

Keçiören Eğitim Araştırma Hastanesi, Çocuk Nöroloji Uzmanı, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Klinik Şefi Prof. Dr.Nimet Kabakuş 

Sıcakların bastırması ile insan sağlığı için riskli olabilecek bir dönem daha başlamış bulunuyor. İnsan organizması, soğuk ortamdan olduğu gibi, sıcak ortamdan da olumsuz yönden etkilenebilir. Sıcak ortamda hastada var olan birçok hastalık, olduğundan daha da tehlikeli hale gelebilir. Bu hastalıkların başında obezite, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, kalp yetmezliği, kalp ve beyin damar hastalıkları, kronik beyin hastalıkları (epilepsi ve migren gibi) ile akciğer hastalıkları (astım, bronşit) gelir. Bedenin bazı fizyolojik durumları da yüksek sıcaklardan etkilenerek insan sağlığını tehdit edebilir. Bunların başında da gebelik, bebeklik ve yaşlılık durumları sayılabilir. Tüm bu durumlarda sıcağa maruz kalmak, sağlığın hızlı bir şekilde bozulması ile sonuçlanabilir.Sıcak ortamın en tehlikeli sonuçları beyin üzerinde ortaya çıkmaktadır. “Sıcak çarpması” olarak bilinen bu durumda beyin fonksiyonları hızla bozulabilir; bilinç bulanıklaşır, acil müdahale edilmezse koma ve hatta ölüm görülebilir. Bu durumdan sorumlu temel patoloji, beyin ödemidir. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda, sıcak çarpmasının beynin değişik bölgelerinde hücre ölümüne neden olabileceği gösterilmiştir. Sıcak çarpmasından korunmak, tedaviden çok daha kolaydır. Güneşin çok parlak olduğu gününün 10.00- 16.00 saatleri arasında zorunlu olmadıkça güneş altında bulunmamak; bol sıvı almak, özellikle su içmek, beslenme rejimini hafif gıdalara kaydırmak, yağlı ve tatlı gıdalardan uzak durmak, alınabilecek basit fakat çok önemli tedbirlerdir. Bebekler, yaşlılar ve herhangi bir hastalığı olan hastalar; kesinlikle sıcak ortamdan uzak tutulmalıdır. Sıcak çarpması ile ortaya çıkan ilk bulgulardan itibaren hasta hızla sıcak ortamdan uzaklaştırılmalı ve serin bir yere alınmalıdır. Bunun için klimalı ortam en idealidir; bu yoksa vantilatör kullanılabilir. Derhal solunum, nabız, tansiyon ve ateş değerleri alınmalı; hızla el, yüz, koltuk ve kasık bölgelerinden normal su ile fiziksel soğutma uygulanmalı ve en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırılmalıdır.